Lijsten
De beste albums van 30 jaar geleden

Net als 1969 en 1979 markeerde het jaar 1989 echt het einde van een tijdperk, ook in muzikaal opzicht. De new wave, the new romantics en de synth-pop die het decennium de albumlijsten en het straatbeeld domineerden, waren bijvoorbeeld alweer achter de horizon verdwenen. Alleen bands en artiesten die zich waren blijven ontwikkelen, wisten zich te handhaven.

 

 

Zo liet Elvis Costello met Spike opnieuw horen hoe hij van een springerige new wave zanger uitgegroeid was tot een breed gewaardeerde songschrijver. Het succes van The Cure werd alleen maar groter toen het zich van de sombere post-punk losweekte. En The Cult, ooit begonnen als een typische gothic/post-punk act, vond zichzelf opnieuw uit als stoer klinkende stadionrockers en piekte artistiek en commercieel in 1989 met het album Sonic Temple.

Onder de oppervlakte borrelden allerlei nieuwe stijlen en stromingen. De eerste tekenen daarvan waren ook al in 1989 zichtbaar. In de trendy clubs was house bezig met een gestage opmars, maar eind jaren tachtig was de mainstream daar nog niet mee bereikt. Wat wel gold voor hip hop: de albums van de Beastie Boys, De La Soul en NWA haalden eind 1989 talloze jaarlijstjes en verkochten uitstekend.

De jaren tachtig waren in veel opzichten een decennium van de overdaad geweest – het ‘decade of decadence’ zoals de glamrockers van Mötley Crüe het ooit doopten. Hoog opgespoten kapsels, oogverblindende kleding, pompeus klinkende producties en iedereen leek aan de coke te zijn. Aan het eind van dat tijdperk werd duidelijk dat het allemaal plaats zou maken voor een eerlijker, aardser en bij vlagen grimmiger geluid. Nine Inch Nails, de Amerikaanse band rond zanger en gitarist Trent Reznor, was met het album Pretty Hate Machine een voorloper van de industrial metal die in de jaren negentig groot zou worden. The Pixies leverden in 1989 met Doolittle hun  tweede album af, volgens velen het beste van het jaar. De band rond Frank Black zou vooral met deze plaat een hele generatie alternatieve rockers inspireren, van Nirvana tot Radiohead en The Smashing Pumpkins tot Weezer. Het titelloze debuut van de Masters Of Reality werd in 1989 ook overladen met juichende kritieken. Zanger Chris Goss zou als muzikant, mentor en producer in de jaren die volgden uitgroeien tot een van de inspirators van de stoner rock, met Queens Of The Stone Age  – waarvoor hij de bandnaam bedacht – als een van de boegbeelden. The Stone Roses uit Manchester legden met hun genre-overstijgende debuut de basis voor de Britpop die een paar jaar later zou exploderen.

Kortom, het jaar 1989 wierp een schaduw vooruit op veel moois dat er aan zat te komen. Toch was het ook een jaar waarin een aantal veteranen uitstekend werk afleverde. De Amerikaanse rock-‘n-roll veteraan Roy Orbison was in 1988 dankzij de ultieme supergroep The Traveling Wilburys aan de vergetelheid onttrokken. In 1989 completeerde hij die comeback met zijn soloplaat Mystery Girl, een album waarop grootheden als Bono, The Edge, Jeff Lynne en Tom Petty meededen. Het immense succes daarvan maakte hij helaas niet mee. De zanger overleed op 6 december 1988. Andere gevestigde namen die in 1989 opvallend sterk voor de dag kwamen waren Neil Young (Freedom), Aerosmith (Pump), Peter Gabriel (Passion soundtrack), Paul McCartney (Flowers In The Dirt), Bob Dylan (Oh Mercy), Lou Reed (New York), Neville Brothers (Yellow Moon), Tom Petty (Full Moon Fever) en Van Morrison (Avalon Sunset).

Het aantal werkelijk essentiële Nederlandse albums was in 1989 niet groot, maar kwaliteit ging dit jaar een keertje boven kwantiteit. Nits leverden met Urk een concertregistratie af die veel meer was dan de obligate live-lp. De opnamen klonken prachtig, de sfeer in de zaal bleek geweldig gevangen te zijn en in de meeste gevallen waren de live-uitvoeringen van de nummers beter dan de originele studioversies. Conny Waves With A Shell van De Artsen was de cultplaat van het jaar; een album dat vooral de weg naar fijnproevers wist te vinden. Uit de band zou niet veel later Bettie Serveert voortkomen, nog altijd een van de meest geliefde Nederlandse gitaargroepen. In Nederland was 1989 natuurlijk vooral het jaar van de Urban Dance Squad, de groep die met Mental Floss For The Globe een verpletterend debuut uitbracht met daarop een revolutionaire mix van funk, hip hop, rock. Als er een band was die duidelijk maakte dat er nieuwe tijden in aantocht waren, dan was het deze kolkende muzikale smeltkroes uit Utrecht.

1.     Pixies – Doolittle 2.     Neil Young – Freedom   3.     Nine Inch Nails – Pretty Hate Machine   4.     Beastie Boys – Paul’s Boutique    5.     The Stone Roses – The Stone Roses   6.     Roy Orbison – Mystery Girl 7.     Tears For Fears – The Seeds Of Love 8.     The Cure – Disintegration 9.     Faith No More – The Real Thing 10.  Urban Dance Squad – Mental Floss For The Globe 11.  De La Soul – 3 Feet High And Rising 12.  Tom Petty – Full Moon Fever 13.  Bob Dylan – Oh Mercy 14.  The Cult – Sonic Temple 15.  Masters Of Reality – Masters Of Reality 16.  NWA – Straight Outta Compton 17.  Lenny Kravitz – Let Love Rule 18.  Kate Bush – The Sensual World 19.  Nits – Urk 20.  Peter Gabriel – Passion 21.  Janet Jackson – Rhythm Nation 1814 22.  Madonna – Like A Prayer 23.  Bad Religion – No Control 24.  De Artsen – Conny Waves With A Shell 25.  Bonnie Raitt – Nick Of Time 26.  Paul McCartney – Flowers in The Dirt 27.  Aerosmith – Pump 28.  Elvis Costello – Spike 29.  Lou Reed – New York 30.  Neneh Cherry – Raw Like Sushi 31.  Neville Brothers – Yellow Moon 32.  Joe Satriani – Flying A Blue Dream 33.  Stevie Ray Vaughan – In Step 34.  Marillion – Seanons End 35.  Van Morrison – Avalon Sunset

Deel deze pagina:
Bekijk ook